Πέμπτη, 2 Μαΐου 2013

ΠΑΛΙΕΣ ΘΥΜΗΣΕΣ

Η Γιορτή του Αγιωργιού.  κλικ πάνω για μεγέθυνση
 
Στις εικοσιτρείς  τ΄ Απρίλη, τη γιορτή του ΄Αγιωργιού
εγινόταν  κάθε χρόνο, πανηγύρι του χωριού.

Στον Παλιόπυργο ΄κει κάτω, το μικρό συνοικισμό
κάθε χρόνο στον Αγιώργη, μαζευόταν το χωριό.

΄Ητανε παλιά συνήθεια, του Παλιόπυργου παιδιά,
να στολίζουν με λουλούδια, την μικρούλα εκκλησιά.

Την παραμονή τ΄ Αγιώργη, ξεχυνόταν με χαρές
στα χωράφια και στα πλάγια, σε λιβάδια, ρεματιές.
΄Εμαζεύανε λουλούδια, βάγια, φτέρη, κουτσουπιά,
παπαρούνες και νυχάκι, κι΄ ανθισμένη πατουκλιά.

Έκαναν μ΄ αυτά στεφάνια και ματσάκια δροσερά
κι΄ εστολίζαν τις εικόνες, τέμπλο και την πορτασιά.

Χτύπαγαν το σημαντήρι και η γνώριμη φωνή
σκόρπαγε κι εσυγκινούσε, κάθε κάτοικου ψυχή.


Φέρνανε και οι κοπέλες, με βαρέλια  το νερό,
που το βγάζαν ζαλωμένες, από μέσα τον κουρπό.

Πλένανε την εκκλησία,τα μανάλια, τα καντήλια,
κάθε τι στον ΄Αγιο χώρο και τα κεντητά στρωσίδια.

Κάνανε την εκκλησίτσα, αστραφτή, λαχταριστή,
ζωγραφιά καλοφτιαγμένη, μεσ΄ στης φύσης τη γιορτή.

Το πρωί κινάγαν ούλοι, να ΄ ρθουν να λειτουργηθούνε
στο έκκλησάκι του ΄Αγιώργη, να γλεντήσουν να χαρούνε.

Πρώτος στ΄ άλογο καβάλα, εροβόλαγε ο παπάς,
κι΄ επερίμενε τους άλλους, στο ιερό της εκκλησιάς.

Ροβολάγανε κι΄ άλλοι, όλο κέφι και χαρά,
απ΄ τ΄ Αρδούνια, την Καρέκη, κι΄ άλλοι από τον Πρασιά.

Γέροι, νέοι και γυναίκες, άνδρες και μικρά παιδιά,
για ν΄ ανάψουν΄να κεράκι, στη μικρούλα εκκλησιά.

Με τά τάματα στα χέρια, τις λαμπάδες ή το λάδι,
το κερί μα, τη γίδα, το τραγί, τ΄ αρνί ή κριάρι.

΄Ελουλούδιζεν ο τόπος  ούλοι οι δρόμοι ούλη η φύση,
από λούλουδα και χλόη και το ανθρωπομελίσσι.

Φτάνανε στον άγιο τόπο, μπαίνανε στην εκκλησιά
κι΄ άναβαν ένα κεράκι, στο Χριστό στην Παναγιά.

Προσκυνούσαν την Εικόνα του Μεγάλου Καβελάρη,
που΄ ταν βαγιοστολισμένη στ΄ όμορφο προσκυνητάρι.

΄Αναβαν και τις λαμπάδες στου ΄Αγιώργη μας τη χάρη,
τάμα μάνας ή γυναίκας στο Γενναίο Παλληκάρι.

Με ξυπόλυτα τα πόδια έζωνε τον Άγιο η άλλη,
και χρυσαφικά προσφέραν  ρούχα, λάδι και λιβάνι.

Σχόλαγε η εκκλησία, κι΄ όλοι στο προαύλιο βγαίναν,
κι από ΄κει στο χοροστάσι με χαρά πολλή πηγαίναν.

Πιάνανε διπλούς τους γύρους κι΄ αρχινάγαν το χορό,
τσάμικο  λεβέντικο, συρτό και καλαματιανό.

Παίζανε διπλά κλαρίνα και λαγούτα και βιολιά,
κι΄ έφθανε ως τα κορφοβούνια γύρο η αντιλαλιά.

Ούλοι κέρναγαν αγάντα τις παρέες πέρα ως πέρα
μια μαστίχα, ένα λουκούμι, γλειφιτζούρι ή καραμέλα.

Άναβε το πανηγύρι, φούντωνε πολύ το κέφι
κι΄ εξεχνάγανε ο καθένας το δικό του το σεκλέτι.

Εγινόνταν και αγώνες, δρόμου, πήδημα, λιθάρι
στο προαύλιο του ΄Αγιώργη, στο βελούδινο χορτάρι.

Τρέχανε και την κουλούρα, ποιος άπ΄ όλους θα την πάρει,
ποιός  στο δρόμο άπ΄ όλους θάβγει, πρώτο παλληκάρι.

Ο ντελάλης παραπέρα  φώναζε τη λοταρία,
τα σφαχτά τ΄ αφιερωμένα  στη φτωχή την εκκλησία.

‘’ Άλλος, κύριοι, το κατσίκι, το αρνί και το κριάρι,
τόση βρίσκεται η τιμή του, πλειοδότης θα το πάρει.’’

Βάζανε στη λοταρία, με φιλότιμο ένας- ένας
κι΄ ανεβάζαν την τιμή τους, με σειρά του ο καθένας.

Εσυνέχιζε το γλέντι, ο λεβέντικος χορός,
τα κεράσματα, το κέφι, μέχρι να γίνει ο λαχνός,

στα σφαχτά κι ότι άλλα, είχανε στον Άγιο τάματα,
για να δουν σε ποιόν θα πέσουν, κάθε τι από τα πράγματα.

Τα  παιδιά με τις σφυρίχτρες, καραμούζες, μπιχλιμπίδια,
ξεφαντώνανε κι΄ εκείνα, με λογιών-λογιών παιχνίδια.

Πέρναγε το μεσημέρι ,ούλοι τους είχαν χορέψει,
εγινότανε κι΄ ο κλήρος, κι΄ είχαν ούλοι ξεμπερδέψει.

Άλλοι τυχεροί, κεφάτοι, κι΄ άλλοι πάλι βραβευμένοι,
έφευγαν  απ΄ τον ΄Αγιώργη, όλοι κατενθουσιασμένοι.

Πέρναγαν απ΄ τα καλύβια  οι παρέες κάθε μιά,
για  καλό να χαιρετήσουν, στο  καθένα με σειρά.

Άλλος  Γιώργη ή Γιωργία, είχαν ούλοι τους γιορτή,
κι άλλοι κάνανε το ίδιο, για τ΄Αγιώργη την τιμή.

Βρίσκανε σοφρά στρωμένο, με λογιώνε φαγητά,
με ψητά και με γιαούρτια, με γαλόπιτες κι΄ αυγά.

Με κρασί, τουλομοτύρι, χάσικα  λευκό ψωμί,
δίπλες, κουραμπιέ, λουκούμια και το σουβλιστό αρνί.

Πέρναγε έτσι ούλη μέρα, φαγοπότι και κακό,
και το βράδυ μαζευόνταν ούλοι πάνω στο χωριό.

Συνεχίζανε το γλέντι  στην πλατεία του χωριού,
με χορούς και φαγοπότι, ‘’Μια φορά ‘ ναι τ΄Αγιωργιού.’’

Χαιρετάγανε  στα σπίτια μέχρι και τη χαραυγή,
με γλυκά και μ΄ άλλες δίπλες, κρέας και καλό κρασί.

Σήμερα ΄ναι του ΄Αγιώργη, φάτε, πιέτε, βρε παιδιά,
κι΄ αύριο τα συνηθισμένα, φτώχια και σκληρή δουλειά.

Κι΄ έτσι πράγματι γινόταν, τρώγαν ούλοι του σκασμού,
ξέροντας ότι δεν ‘’έχουν κάθε μέρα τ΄ Αγιωργιού’’.

Κύλαγε όμως ο καιρός, και του χρόνου ίδια μέρα
κάνανε το ίδιο γλέντι, μ΄ όλη την παλιοπαρέα

Έτσι πέρναγε τ΄ Αγιώργη  η χαρούμενη γιορτή,
στα Καλύβια , στον Αγιώργη  την παλιά την εποχή.

Και σε άλλα γιορτοφόρια  μαζευόταν το χωριό,
και το γλένταγ΄ ούλη μέρα  κι΄ ούλη  νύχτα, ως το πουρνό.

Πέρασαν όμως  τα χρόνια, τα καλά και τα ωραία,
σβήσανε τα γιορτοφόρια, χάλασε και η παρέα.


Σβήσανε τώρα και πάνε  έθιμα παλιού καιρού,
κι΄ αληθεύει η προφητεία: ‘’Τι ενόμισες πως θα ‘ χεις κάθε μέρα τ΄ Αγιωργιού; ΄΄

Πάνος  Σπ. Πολύδερας
Γραμματικό  8-12-1977.
απο το αρχείο του Σόλωνα 

16 σχόλια :

κουκος είπε...

ολοι τ αγιωργιου στο πανηγυρι......πως να ξεχασεις τη φιλοξενια των ξωμαχων του παλιοπυργου.........με το καλο παλιοπυργησιε να σε δουμε και να γραψεις κατι καλο....μιας και εισαι "παλιοπυργησιος"

ΓΛΑΝΙΤΣΙΩΤΗΣ είπε...

ΔΑΣΚΑΛΕ ΠΑΝΟ ΤΟΥ ΣΠΗΛΙΩΤΗ ΤΙ ΜΑΣ ΘΥΜΙΣΕΣ ΤΩΡΑ, ΤΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ ΜΕ ΤΑ ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΠΟΛΥΧΡΩΜΕΣ ΧΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΣΑΜΑΡΙΑ ΜΕ ΚΡΕΜΑΣΜΕΝΑ ΤΑ ΤΡΑΣΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΥΜΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΤΟ ΚΕΡΑΣΜΑ ΜΕ ΔΙΠΛΕΣ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΣ ΠΑΛΑΙΟΠΥΡΓΗΣΙΟΥΣ.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ,ΕΣΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ.
ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ.

Ανώνυμος είπε...

Η φωτογραφία είναι βγαλμένη στον Παλιόπυργο ανήμερα τα Αγιοργιού πριν 54 χρόνια.
Το πρόσωπα που παρουσίαζονται στη φωτογραφία είναι:
από αριστερά τα μικρά παιδιά Κώστας Ξερικός,Δήμητρα Ξερικού, Σπήλιος Ξερικός,Γρηγόρης Φατούρος, Γιώργης Φατούρος,Ανδρέας Ξερικός,Πανάγος Ζάνης και Γρηγόρης Ξερικός.
Οι όρθιοι από αριστερά ο Ξερικός,η Ξερικού, η Τασιά του Σπηλιώτη,η Κωστούλα του Ζάνη, η Κωστούλα του Σπηλιώτη,η Νικολιά του Σπηλιώτη,ο Γρηγόρης του Ζάνη και η Ζανού. Πίσω ο Λιάς γαμπρός του Ζάνη από τη Κιάρνη άντρας της Αγλαϊας,
ο Γεροδιαμάντης,ο Πάνος ο δάσκαλος του Σπηλιώτη, η Αγλαϊα του Ζάνη και ο Μπίλας.

ΣΟΛΩΝ.

Ανώνυμος είπε...

Τραβάτε μιλάτε του τώρανες......ή έχεις ληξιαρχείο ή κάνεις μόκο. Εδώ μιλάμε για αρχεία Στάζι.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!!!

χψ

nis είπε...

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ !!
Από αρχεία καλός είναι, αλλά από μυαλό πολύ λίγο μπροστά στους Γιαννεους
Μόλις τώρα γύρισα από το χωριό φορτωμένος
μ ένα αρνί που έδωσε ο Αγγελής του Χριστιά να περάσω απο την Τρίπολη και να το δώσω στον Σόλωνα
Με συγχωρείς ρε Σόλωνα αλλά κάπως τ αλησμόνηκα ρε γαμώτο....
Το καλύτερο Πάσχα θα το κάνω φέτος με Σολωνικό αρνι!!

Ανώνυμος είπε...

"Μπάάάάάνταρε" αν τόπαθες από γιανναίο κρύψου, μπίτι μη βγαίνεις στην αγορά και θα γελάνε τα "λιμοτάγαρα".

Δεν τον πιστεύω το Νις, εγώ προσωπικά, γιατί δεν μου περνάει από το νου ότι πιάστηκες κορόιδο και μάλιστα από γιανναίους ....."αδειανά πιάτα" .....

Βγες και διαψευσέ το, μη σκάσω, χρονιάρες μέρες........

Και τήρα να μπεις μπροστά για το νερό, γιατί μονάχα εσύ μπορείς!!!!!!

nis είπε...


Αν τον δεις να διαψεύδει να μου τρουπήσεις την μύτη
Άκου λοιπόν ακριβώς τι συνέβη
Μου είχε τηλεφωνήσει ο Σόλωνας από τα χτες το βράδυ να παραλάβω ενα αρνί απο τον Αγγελή του Χριστιά και πριν φτάσω στην διασταύρωση της Τρίπολης να του τηλεφωνούσα και σε 5 λεπτά θα ήταν εκεί να το πάρει. Εκεί σκέφτηκα και λέω: Να του το πάω ….να μην του το πάω ….Μάλλον δεν θα του πάω .
Το πρωί ανέβηκα στην πλατεία να πιω καφέ και να περιμένω να μου φέρουν και τ αρνί
Καθόμαστε κάτω απο τον Πλάτανο μαζί με τον Δημαρχάκο τον Σωτήρη τον Παπα Γιώργη τον Κώστα του Μπουρνά και άλλους.
Έρχεται ο Αγγελής και μου λέει : “Μου είπε ο Σόλωνας ότι έχετε συνεννοηθεί για το αρνί.” Την καλύτερη συνεννόηση έχουμε κάνει του λέω βαλτό μες στα αμάξι
Εν το μεταξύ oταν άκουσε η ομήγυρη ότι το αρνί προοριζόταν για τον Σόλωνα έγινε χαμός !!!!!. “Μην κάνεις καμιά κουταμάρα και του δώσεις “ Θα είσαι πολύ βλάκας αν του το δώσεις και τέτοια ….
Ε δεν ηθελα και πολύ αφού όλη την νύχτα με ντριβέλιζε η ιδέα.
Όταν έφτασα Κόρινθο παίρνω τηλ τον Σόλωνα και του λέω, ότι πέρασα την διασταύρωση και τώρα θυμήθηκα τα αρνι. Ε…τα άλλα τα φαντάζεσαι ….

nis είπε...

ΥΓ Περιττό να σου ειπω οτι μόλις μάθανε στο χωριό ότι τελικά τ αρνί δεν πήγε στο Σόλωνα κάνουνε Ανάσταση από τώρα

Ανώνυμος είπε...

Δεν το πιστεύω που να με κρεμάσεις ανάποδα στον πλάτανο.

Αν έχει γίνει εφτούνο, τότε θα βγει μόλογο.

Υποψιάζουμαι ότι ο Αγγελάκος θα πλερώσει τη νύφη. Δεν θα κάνει καλά τίποτα!!!! θα του λέει ότι εγώ δεν σου είπα να το δόκεις στο Νις και τέτοια.....

Υ/Γ Χώρια που εγώ πάω να σκάσω, γιατί γιανναίος την έφερε στο Σόλωνα....α παπαπα δεν το πιστεύω, τόχεις σχεδιάσει, το ραδιούργησες και σας μπήκε στη μύτη με τον κουμπέ και δε λέτε να το χωνέψετε.....

Είμαι σ' αναμμένα κάρβουνα μέχρι να ξεδιαλύνει η " διαβολή " σου......

Και πάλι ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!!!!!!!!

(λες να γλυτώσω το σπάσιμο της μούρης????? Γιωτούλα σ' αγαπώ και να κάνεις 'κανα ταξιδάκι να σε ιδούμε. Νάσαι γερή.)

Ανώνυμος είπε...

ΡΕ ΣΟΛΩΝΑ ΠΩΣ ΤΗΝ ΠΑΤΗΣΕΣ ΕΤΣΙ?

Ανώνυμος είπε...

Να του στείλεις την συκωταριά νις

Ανώνυμος είπε...

Αλήθεια τι να πρωτοθαυμάσει και τι να πρωτοχαρεί κανείς από το άρτιο και με τέχνη δομημένο ποίημα-ποταμό του φίλου και συναδέλφου Πάνου Σπηλιώτη. Με καλλιτεχνική ευαισθησία ,με τον προσήκοντα σεβασμό προς το θέμα και με τη λεπτομερή περιγραφή ο ποιητής ζει νοσταλγικά και μαζι του κι εμείς τις θαυμάσιες βουκολικές- ποιμενικές εικόνες ,τις λατρευτικές -θρησκευτικές σκηνές και τα λαϊκά δρώμενα στο απέριττο κι όμορφο εξωκκλήσι του Αηγιώργη μας στον Παλιόπυργο .Οι μαγικές ,οπτικές και ακουστικές ,εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη ,ήθη και έθιμα θρησκευτικής λατρείας και λαογραφικά συμπλέκονται άριστα για να αποτελέσουν ένα σφιχτοδεμένο αρμονικό σύνολο. ΄Ολα είναι σε κίνηση και ζωή κι ο Παλιόπυργος απ΄τα χαράματα στο πόδι!!!
Με ένα σκοπό : Να γιορταστεί ο Μεγάλος Καβαλάρης ,ο προστάτης του συνοικισμού μας με την κάθε δυνατή μεγαλοπρέπεια ,με σεβασμό και τάξη.Οι ντόπιοι συμμετέχουν και προσφέρουν έργο , μικροί και μεγάλοι,άντρες και γυναίκες . Πρώτος έρχεται ο παπα- Πάνος ,που θα λειτουργήσει τον Άγιο και θα ευλογήσει τους πιστούς. Στη μεγάλη του γιορτή η συμμετοχή των ευσεβών προσκυνητών είναι καθολική. Στη Χάρη του ,άλλοι θα αγωνιστούν ,άλλοι θα παίξουν με τα μουσικά τους οργανα και θα τραγουδήσουν και άλλοι θα χορέψουν και θα ξεφαντώσουν. Στη γιορτή του όλα είναι πλουσιοπάροχα ,σε αφθονία. Πλούσια εδέσματα και λοταρία , άφθονο κέφι , μεγάλος χορός και ωραίο τραγούδι.΄Ολα καλοσχεδιασμένα και δοσμένα με τάξη,ώστε δικαιολογημένα να υπερηφανεύονται οι διοργανωτές Παλιοπυργήσιοι πως, "δεν είναι κάθε ημέρα του Αηγωργιού. " !!! Με γλώσσα δημοτική , λαϊκή και απλή ,με τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο στίχο για μέτρο και με την πλούσια ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία στολίζει ο δημιουργός του αυτό το εκτεταμένο ποιήμα του, αφιέρωμα στον τόπο του. Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε σένα Δάσκαλε από καρδιάς . Χρόνια σου πολλά .
marpolix

ΑΡΗΣ είπε...

ΜΑΡΙΝΗ ΑΔΕΡΦΕ ΔΕΝ ΕΦΤΑΝΕ Ο ΠΑΝΟΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΙΩΤΗ ΜΕ ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ ΗΡΘΕΣ ΚΑΙ ΕΣΥ ΜΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ ΝΑ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΝΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΝΟΕΡΑ ΤΙΣ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΕΣ ΣΚΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΜΑΣ

Ανώνυμος είπε...


Όσοι βιώσανε το ένδοξο παρελθόν με τα πανηγύρια στον Αγιώργη κλπ, και καλά τα γράφουν και καλά τα σχολιάζουν. Οι νεότερες εποχές είναι, που μας πληγώνουν, γιατί στη θέση των παλιών πανηγυρισμών δεν καταφέραμε να βάλουμε κάτι σαν αντικατάστατο ή έστω να περισώσουμε κάτι από τα παλιά.
Με την επιφύλαξη γιατί δεν έμαθα τι έγινε φέτος στον Αγιώργη.

ΡΕΝΤΕΖΕΛΑΣ είπε...

ΤΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΑΤΡΙΩΤΗ.ΓΙΟΡΤΑΣΤΗΚΕ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΜΕΤΑ ΕΛΛΕΙΨΕΙ ΠΑΠΑ.ΑΥΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΤΙ ΠΑΝΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΟΙ ΤΡΟΙΚΕΣ.ΑΛΛΑ ΤΟ ΝΟΥ ΤΟΥΣ ΜΕΡΙΚΟΙ....ΜΗ ΘΕΩΡΗΘΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ..ΑΝΤΕ ΡΕ .Η ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΟΛΕΜΑ ΜΑΣ ΕΦΑΓΕ....ΛΑΛΙΣΤΑΤΕ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ ΓΝΩΜΗ ΡΕ..ΘΕΣΗ..ΟΧΙ ΝΑ ΒΡΙΖΕΙΣ ΤΟ ΡΗΜΑΓΜΕΝΟ ΛΑΟ ΠΟΛΥΣΠΟΡΟ......ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΕΣΕΝΑ 0ΛΟΙ.........

Ανώνυμος είπε...

Για σου παππού μου ξερικέ, μια ζωή ΛΕΒΈΝΤΗΣ!!

Το ποίημα φοβερό!